Główną ideą skłaniającą do opracowania norm Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy (SZBiHP) była koncepcja zrównoważonego rozwoju traktująca ochronę zdrowia i bezpieczeństwa pracy pracowników na równi z ochroną środowiska i działalnością gospodarczą firmy.

W 1996 roku Brytyjski Instytut Normalizacyjny (BSI) opracował normę BS 8800 mającą charakter poradnika ułatwiającego skuteczne przewidywanie i zapobieganie występowaniu okoliczności narażających pracowników na utratę zdrowia lub życia oraz przeciwdziałanie chorobom zawodowym. Komitet Techniczny Międzynarodowej Organizacji ISO również podjął decyzję o opracowaniu międzynarodowych norm ISO serii 18000 dotyczących wdrażania SZBiHP we wszystkich przedsiębiorstwach. Prace te zostały jednak wstrzymane w uwagi na duży stopień zróżnicowania wymagań prawnych dotyczących bhp w poszczególnych państwach. Funkcjonują jednak normy opracowane przez poszczególne jednostki, wśród nich znajduje się Polska Norma PN-N 18001.
Celem SZBiHP jest osiągnięcie ciągłej poprawy skuteczności działań zmierzających na rzecz bhp poprzez określenie wymagań dotyczących funkcjonowania SZBiHP.

Istotą zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy jest nie tylko zapobieganie urazom pracowników i chorobom zawodowym, lecz dotyczy ono wszystkich zdarzeń powodujących straty w przedsiębiorstwie: od awarii sprzętu i urządzeń poprzez przestoje aż do ograniczenia możliwości uzyskania korzyści ekonomicznych w tytułu niskich stawek ubezpieczeniowych, brak konieczności wypłaty odszkodowań i pozytywnego wizerunku bezpiecznej firmy na rynku.

PN-N 18001 definiuje 20 obszarów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy m.in. monitoring wypadków, szkolenie kadry kierowniczej, środku indywidualnej ochrony, higiena pracy i ochrona zdrowia, bezpieczna technika, promocja bhp w przedsiębiorstwie, bezpieczeństwo poza pracą, przygotowanie planów na wypadek awarii, kontrola wewnętrzna itd.

Norma PN-N 18001 zawierającą wymagania dla SZBiHP została ustanowiona w 1999 roku. W roku 2000 ukazały się kolejne: PN-N 18002 - zawierają ogólne wytyczne oceny ryzyka zawodowego oraz PN-N 18011 - zawierająca wymagania ogólne do procedury auditu.

Korzyści z wdrożenia SZBiHP wg PN-N 18001:

• Ustalenie celów zarządzania bhp
• Planowanie działań w zakresie bhp
• Opracowanie podstawowych dokumentów
• Identyfikację zagrożeń i ich ocenę
• Kontrolowanie poziomu ryzyka oraz podejmowanie działań profilaktycznych odpowiednich do stopnia zagrożenia
• Dokonanie formalnej oceny realizacji celów polityki bhp
• Obniżenie składek ubezpieczeniowych
• Łatwiejsze pozyskiwanie poszukiwanych pracowników dzięki renomie przedsiębiorstwa skutecznie dbającego o zdrowie swoich pracowników
• Zmniejszenie ilości i uciążliwości wizyt PIP